آخن در غربیترین بخش آلمان و در نزدیکی مرزهای بلژیک و هلند قرار دارد. موقعیت جغرافیایی شهر بر حرکت ظاهری خورشید و زمان نمازهای روزانه تأثیر میگذارد. در مقایسه با مناطق شرقی آلمان، سپیدهدم، ظهر خورشیدی و غروب در آخن بر اساس ساعت رسمی دیرتر رخ میدهند. این تفاوت در تابستان محسوستر است؛ زمانی که روزها طولانی میشوند و فاصله میان مغرب و فجر کاهش مییابد.
زمان نماز در آخن بر اساس مختصات جغرافیایی شهر، یعنی تقریباً ۵۰,۸ درجه عرض شمالی و ۶,۱ درجه طول شرقی، محاسبه میشود. در این عرض جغرافیایی طول روز طی سال تغییر چشمگیری دارد.
در دسامبر و ژانویه خورشید دیر طلوع میکند و مغرب در نیمه دوم بعدازظهر فرا میرسد. در میانه زمستان، فجر تقریباً بین ساعت ۶:۱۵ تا ۶:۳۰، طلوع خورشید بین ۸:۳۰ تا ۸:۴۰ و مغرب بین ۱۶:۳۵ تا ۱۶:۵۰ است. به دلیل غروب زودهنگام خورشید، فاصله میان مغرب و عشاء در این فصل نسبتاً مناسب باقی میماند.
در تابستان شرایط تغییر میکند. در ماه ژوئن خورشید حدود ساعت ۵:۲۰ طلوع میکند و غروب آن تقریباً بین ۲۱:۵۰ تا ۲۲:۰۰ است. زمان فجر و عشاء ممکن است در تقویمهای مختلف متفاوت باشد، زیرا مراکز اسلامی از زاویههای گوناگون خورشید و روشهای متفاوت برای محاسبه گرگومیش طولانی استفاده میکنند.
آخن از همان منطقه زمانی دیگر شهرهای آلمان پیروی میکند. در زمستان ساعت اروپای مرکزی CET با اختلاف UTC+1 و در بخش گرم سال ساعت تابستانی اروپای مرکزی CEST با اختلاف UTC+2 برقرار است.
با تغییر فصلی ساعت، زمان نمایشدادهشده برای همه نمازها یک ساعت جلو یا عقب میرود، در حالی که موقعیت خورشید بهتدریج تغییر میکند. به همین دلیل، اوقات نماز مربوط به تاریخهای مختلف حتی در یک ماه نیز میتواند تفاوت محسوسی داشته باشد.
زمان ظهر و مغرب ارتباط مستقیمی با ظهر خورشیدی و غروب دارد؛ بنابراین اختلاف میان تقویمها برای این نمازها معمولاً اندک است. محاسبه فجر و عشاء پیچیدهتر است، زیرا آغاز آنها با موقعیت خورشید در زیر افق تعیین میشود.
برخی روشها از زاویه ۱۸ درجه و برخی دیگر از زاویه ۱۵ درجه یا قواعد ویژه عرضهای جغرافیایی بالا استفاده میکنند. در تابستان گرگومیش عصرگاهی در آخن مدت زیادی ادامه دارد و به همین دلیل اختلاف زمان عشاء میان روشهای محاسباتی ممکن است قابلتوجه باشد. نمازگزاران برای نماز جماعت معمولاً از تقویم مسجد یا مرکز اسلامی خود پیروی میکنند.
قبله از آخن به سمت جنوبشرق است. آزیموت آن تقریباً ۱۲۵ تا ۱۲۶ درجه از شمال جغرافیایی در جهت حرکت عقربههای ساعت است. بنابراین جهت قبله میان شرق و جنوبشرق قرار میگیرد و به سمت جنوب متمایل است.
در مساجد، محراب جهت قبله را مشخص میکند. در خانه نیز میتوان این جهت را با قطبنما یا مختصات جغرافیایی تعیین کرد، اما سازههای فلزی و وسایل الکترونیکی ممکن است بر دقت قطبنما تأثیر بگذارند.
مسجد بلال یکی از مراکز اسلامی شناختهشده آخن است. در این مرکز علاوه بر نمازهای روزانه، نماز جمعه، کلاسهای آموزشی و برنامههای اجتماعی برگزار میشود. نمازخانهها و مراکز دیگری نیز در شهر فعالیت دارند که به جوامع زبانی و فرهنگی مختلف خدمات ارائه میکنند.
زمان برگزاری نماز جمعه همیشه دقیقاً با آغاز محاسباتی ظهر یکسان نیست. هر مسجد ساعت مشخصی را برای خطبه و نماز جماعت تعیین میکند و در روزهای شلوغ ممکن است بیش از یک نوبت نماز برگزار شود.
مدت روزه در آخن به فصل قرار گرفتن ماه رمضان بستگی دارد. در رمضان تابستانی فاصله میان فجر و مغرب بسیار طولانی است. افطار دیرهنگام نیز زمان باقیمانده برای نماز شب، استراحت و سحری را محدود میکند.
در زمستان روزه بسیار کوتاهتر است؛ فجر دیرتر آغاز میشود و افطار پیش از پایان ساعات معمول عصر انجام میگیرد. با این حال، مغرب زودهنگام ممکن است با ساعات کار یا تحصیل همزمان شود.
مساجد آخن در ماه رمضان افطارهای جمعی، نماز تراویح و برنامههای دینی بیشتری برگزار میکنند. آغاز و پایان ماه و همچنین عید فطر ممکن است بر اساس محاسبات نجومی یا اعلام جامعه دینی تعیین شود.
مهمترین ویژگی اوقات نماز در آخن، تفاوت زیاد میان طول روزهای زمستانی و تابستانی است. در زمستان نمازها در فاصله زمانی کوتاهتری قرار میگیرند، در حالی که در تابستان فاصله فجر تا مغرب بهطور محسوسی افزایش مییابد. قرار گرفتن آخن در بخش غربی منطقه زمانی آلمان نیز باعث میشود رویدادهای خورشیدی نسبت به برلین و شهرهای شرقی کشور دیرتر رخ دهند.
اختلاف میان اوقات منتشرشده معمولاً به روش محاسبه فجر و عشاء، شیوه تعیین عصر و تغییر ساعت تابستانی یا زمستانی مربوط است. توجه به این عوامل دلیل تفاوت چنددقیقهای یا گاهی بیشتر میان تقویمهای نماز را روشن میکند.